กำเนิดและแหล่งปิโตรเลียม

กำเนิดและแหล่งปิโตรเลียม
           หลายร้อยล้านปีมาแล้ว เมื่อพืชเล็กๆ และสัตว์ที่อาศัยอยู่ในทะเลตายลงและถูกทับถมอยู่ใต้ทรายและโคลนตมภายใต้ทะเลเป็นเวลานาน   ในที่สุดซากพืชซากสัตว์เหล่านั้นถูกย่อยสลายเกิดเป็นธาตุคาร์บอนและไฮโดรเจน  เมื่อนคาร์บอนและไฮโดรเจนถูกกดทับอยู่ใต้เปลือกโลกที่มีความดันและอุณหภูมิสูง  เป็นเวลานาน  จะรวมตัวกันเป็นสารประกอบไฮโดรคาร์บอน หลายชนิดปะปนกัน   มีทั้งสารที่มีสถานะเป็นของเหลวคือน้ำมันดิบหรือน้ำมันปิโตรเลียม   และที่เป็นแก๊สคือ แก๊สธรรมชาติ   โดยทั่วไปปิโตรเลียมถูกกักเก็บอยู่ภายใต้พื้นผิวโลก    ในชั้นหินดินดานที่ระดับประมาณ 1-3 กิโลเมตร   ชั้นหินที่สามารถกักเก็บปิโตรเลียมไว้ได้ประกอบด้วยชั้นหินซึ่งช่วยป้องกันการระเหยของปิโตรเลียม   และชั้นหินที่มีรูพรุงสามารถอุ้มน้ำมันไว้
 


การขุดเจาะน้ำมันดิบในชั้นที่กักเก็บปิโตรเลียม


           การสำรวจปิโตรเลียมในเบื้องต้น   คือการศึกษาลักษณะของหินใต้พื้นโลกว่ามีสมบัติกักเก็บปิโตรเลียมหรือไม่   เครื่องมือที่ใช้สำรวจตรวจสอบข้อมูลทางธรณีวิทยามีหลายชนิด เช่น เครื่องมือวัดความเร็วคลื่นไหวสะเทือน   ซึ่งมีวีธีการวัดโดยส่งคลื่นไหวสะเทือนลงไปใต้ผิวโลก   เมื่อคลื่นกระทบกับโครงสร้างของหินจะสะท้อนกลับเข้าเครื่องรับคลื่นเสียง   โครงสร้างของหินใต้ดินที่แตกต่างกัน   จะให้คลื่นสะท้อนที่แตกต่างกัน   ทำให้สามารถวิเคราะห์   และแปลผลเป็นข้อมูลเกี่ยวกับโครงสร้างของหอบริเวณที่สำรวจได้   ปัจจุบันมีเครื่องมือที่วัดได้ละเอียดมากขึ้น   ทำให้ได้ข้อมูลที่สามารถนำไปประมวลเป็นภาพ 2 มิติและ 3 มิติ ซึ่งให้ความแม่นยำในการกำหนดแหล่งปิโตรเลียมมากขึ้น   หลังจากได้ข้อมูลทางธรณีวิทยาจนแน่นใจจึงเริ่มขุดเจาะสำรวจ   ซึ่งพบว่า   ส่วนใหญ่เจาะพบปิโตรเลียมตามข้อมูลทางธรณีวิทยา   แต่บางครั้งก็ไม่พบเลย   หรือพบน้อยมากจนไม่คุ้มค่ากับการลงทุน
           ประเทศไทยพบแหล่งน้ำมันดิบเป็นครั้งแรกที่อำเภอฝาง งหวัดเชียงใหม่   เมื่อปี พ.ศ. 2464 ปัจจับันมีปริมาณเหลือน้อยมาก   ต่อมาได้พบแหล่งน้ำมันดิบที่จังหวัดกำแพงเพชร   เรียกว่าแหล่งสิริกิติ์   ซึ่งได้นำมากลั่นใช้ประโยชน์ได้ประมาณ 20,000 บาเรลต่อวัน   ปริมาณดังกล่าวยังไม่เพียงพอต่อการบริโภคภายในประเทศ   จึงต้องนำเข้าทั้งน้ำมันดิบและนำมันสำเร็จรูปจากต่างประเทศ   น้ำมันดิบที่นำเข้าต้องนำมากลั่นแยกส่วน   ก่อนนำไปใช้ประโยชน์ตามสมบัติของแต่ละส่วนที่กล่นได้



 
แหล่งปิโตรเลียมในประเทศ